Có chứng chỉ điều dưỡng chăm sóc người cao tuổi vẫn khó xin việc tại Hàn Quốc, vì sao nhiều lao động nước ngoài sớm bỏ nghề?

Áp lực công việc, rào cản ngôn ngữ, thu nhập thấp và môi trường làm việc khiến nhiều điều dưỡng viên nước ngoài không thể gắn bó lâu dài

Trong bối cảnh Hàn Quốc đẩy mạnh đào tạo và tuyển dụng điều dưỡng viên chăm sóc người cao tuổi là người nước ngoài để giải quyết tình trạng già hóa dân số, thực tế tại các viện dưỡng lão lại cho thấy một bức tranh hoàn toàn khác.

Dù đã có chứng chỉ điều dưỡng chăm sóc người cao tuổi (요양보호사) do Chính phủ Hàn Quốc cấp, nhiều người nước ngoài vẫn rất khó tìm được việc làm. Ngay cả khi được tuyển dụng, không ít người cũng phải nghỉ việc chỉ sau vài tháng vì áp lực quá lớn.

Khảo sát từ nhiều điều dưỡng viên nước ngoài đang làm việc hoặc từng làm việc tại các viện dưỡng lão cho thấy, những khó khăn về môi trường làm việc, thu nhập, ngôn ngữ và sự thích nghi đang khiến tỷ lệ gắn bó với nghề rất thấp.

Mất hơn một năm mới có được công việc nhưng chỉ trụ được 5 tháng

Năm 2023, chị Kim Hana (tên đã được thay đổi), một phụ nữ Việt Nam kết hôn với người Hàn, đã vô cùng hạnh phúc khi được nhận vào làm tại một viện dưỡng lão ở tỉnh Chungcheong Nam.

Đó là thành quả sau hơn một năm học để lấy chứng chỉ điều dưỡng viên và kiên trì tìm việc.

Chị từng tự nhủ sẽ chăm sóc các cụ già như chính ông bà của mình.

Sau khi kết hôn với người Hàn từ năm 25 tuổi, chị từng làm phiên dịch, dạy tiếng Việt và giảng viên giáo dục đa văn hóa. Tuy nhiên, sau đại dịch COVID-19, các công việc này giảm mạnh nên chị quyết định chuyển hướng sang lĩnh vực chăm sóc người cao tuổi.

Năm 2022, chị lấy được chứng chỉ điều dưỡng viên.

Tuy nhiên, có chứng chỉ không đồng nghĩa với việc dễ dàng được tuyển dụng.

Là người nước ngoài, chị liên tục bị từ chối. Chỉ sau khi được giám đốc trung tâm đào tạo giới thiệu làm nhân viên bếp tại một viện dưỡng lão trong 6 tháng và chứng minh được sự chăm chỉ, chị mới được chuyển sang vị trí điều dưỡng viên.

Môi trường làm việc khác xa những gì được học

Điều khiến chị khó khăn nhất không phải công việc chăm sóc người già mà là cách làm việc trong thực tế.

Trong viện dưỡng lão, phần lớn đồng nghiệp đều là phụ nữ Hàn Quốc ngoài 60 tuổi. Chị là người nước ngoài duy nhất và cũng là người trẻ tuổi nhất.

Trong quá trình đào tạo, chị được hướng dẫn phải khuyến khích người cao tuổi vận động để duy trì sức khỏe.

Nhưng thực tế lại hoàn toàn khác.

Một số đồng nghiệp thường nói:

• "Đừng để họ đi lại nhiều, cứ để nằm trên giường."
• "Ngay cả người vẫn tự đi vệ sinh được cũng nên mặc tã."

Nguyên nhân là do số lượng điều dưỡng viên quá ít so với số người cao tuổi cần chăm sóc. Nếu các cụ đi lại nhiều, khối lượng công việc sẽ tăng lên.

Mỗi lần chị đưa người mắc sa sút trí tuệ ra ngoài đi dạo hoặc ngắm cảnh, đồng nghiệp lại nhắc nhở:

"Nếu cô làm vậy thì chúng tôi cũng phải làm theo. Đừng làm như thế, như vậy sẽ khiến mọi người vất vả hơn."

Người nước ngoài khó lên tiếng khi bị đối xử không công bằng

Là người nước ngoài và không có người thân hỗ trợ tại nơi làm việc, chị Kim Hana cảm thấy rất khó phản ứng trước những lời phê bình từ đồng nghiệp.

Chị chia sẻ:

"Tôi nghĩ mình có nói cũng không ai nghe vì tôi là người nước ngoài."

Ngay cả việc sắp xếp chăn màn hay đồ dùng trong ca trực cũng thường xuyên bị góp ý, dù chị đã cố gắng làm cẩn thận.

Ngoài ra, vì là người trẻ tuổi nhất nên hầu hết những công việc nặng như:

• Hỗ trợ ăn uống.
• Thay tã.
• Tắm cho người cao tuổi.
• Di chuyển bệnh nhân.

đều do chị đảm nhận.

Việc thường xuyên nâng đỡ người cao tuổi khiến chị bị đau lưng nghiêm trọng.

Sau khoảng 5 tháng, chị quyết định nghỉ việc.

Theo chị, áp lực lớn nhất không nằm ở công việc mà đến từ các mối quan hệ trong môi trường làm việc.

Nhiều người có chứng chỉ nhưng không còn làm nghề

Theo số liệu do Bộ Tư pháp và Bộ Y tế Hàn Quốc cung cấp, đến cuối năm 2025:

• Có 26.596 người nước ngoài đã có chứng chỉ điều dưỡng viên chăm sóc người cao tuổi.
• Tuy nhiên, chỉ 7.623 người đang thực sự làm việc trong lĩnh vực này, tương đương 28,7%.

Tỷ lệ này cao hơn người Hàn Quốc, nhưng các chuyên gia cho rằng nhiều người Hàn chỉ lấy chứng chỉ để chăm sóc người thân nên không đi làm.

Đối với lao động nước ngoài, nguyên nhân nghỉ việc chủ yếu là:

• Khó hòa nhập môi trường làm việc.
• Rào cản ngôn ngữ.
• Cường độ lao động cao.
• Thu nhập thấp.
• Áp lực tâm lý kéo dài.

Hàn Quốc đang đào tạo thêm điều dưỡng viên nước ngoài nhưng vẫn còn nhiều lo ngại

Từ tháng 3 năm 2026, Hàn Quốc đã triển khai mô hình Trường Cao đẳng đào tạo điều dưỡng viên dành cho người nước ngoài.

Nếu chương trình diễn ra đúng kế hoạch, từ nửa cuối năm 2028 sẽ có lứa sinh viên đầu tiên được đưa vào làm việc tại các viện dưỡng lão.

Đến ngày 8 tháng 6 năm 2026:

• Có 21 trường tham gia chương trình.
• Tổng số sinh viên đang theo học là 505 người.
• Chỉ tiêu tuyển sinh hằng năm lên tới 1.092 sinh viên quốc tế.

Tuy nhiên, nhiều điều dưỡng viên nước ngoài hiện nay cho rằng nếu môi trường làm việc không được cải thiện thì việc đào tạo thêm nhân lực sẽ khó giải quyết được tình trạng thiếu lao động.

Ngôn ngữ vẫn là rào cản rất lớn

Chị Ngọc Linh (tên đã thay đổi), người Việt Nam làm việc tại một viện dưỡng lão ở thành phố Gangneung, đã có hơn 10 năm sinh sống tại Hàn Quốc và có chứng chỉ điều dưỡng từ năm 2016.

Dù giao tiếp tiếng Hàn khá tốt, chị vẫn gặp nhiều khó khăn trong công việc.

Điều dưỡng viên phải:

• Theo dõi chỉ số đường huyết.
• Ghi chép hồ sơ chăm sóc.
• Liên hệ y tá, người nhà và lực lượng cấp cứu khi có tình huống khẩn cấp.
• Hiểu các thuật ngữ y khoa.

Theo chị, đây là những kỹ năng không thể chỉ dựa vào khả năng giao tiếp thông thường.

Ngoài ra, phương ngữ địa phương cũng gây nhiều trở ngại.

Một điều dưỡng viên người Nhật đang làm việc tại tỉnh Jeolla Nam chia sẻ rằng nhiều khi chỉ hiểu được khoảng một nửa những gì người cao tuổi nói vì họ sử dụng tiếng địa phương.

Làm việc quá sức nhưng thu nhập chỉ ở mức tối thiểu

Nhiều điều dưỡng viên nước ngoài cho biết họ phải làm việc trong điều kiện thiếu nhân lực.

Có thời điểm, một điều dưỡng viên phải chăm sóc hơn 8 người cao tuổi cùng lúc.

Dù quy định yêu cầu mỗi điều dưỡng chỉ chăm sóc khoảng 2,3 người, nhưng trên thực tế quy định này rất ít khi được đảm bảo.

Ngoài khối lượng công việc lớn, nhiều người còn phải làm theo ca ngày và ca đêm liên tục.

Mô hình làm việc phổ biến là:

• Hai ca ngày.
• Hai ca đêm.
• Hai ngày nghỉ.

Ca đêm đặc biệt áp lực vì nhiều người cao tuổi mắc sa sút trí tuệ thường xuyên đi lại hoặc la hét, khiến nhân viên gần như không thể nghỉ ngơi.

Thu nhập thấp khiến nhiều người bỏ nghề

Dù công việc rất nặng, thu nhập lại không tương xứng.

Chị Kim Hana cho biết sau khi trừ các khoản bảo hiểm và thuế, mức lương của chị chỉ khoảng 1,78 triệu won mỗi tháng.

Một điều dưỡng viên khác thường xuyên làm ca đêm nhận khoảng 2,2 đến 2,4 triệu won mỗi tháng, nhưng khoản này đã bao gồm tiền làm đêm và thực tế chỉ tương đương mức lương tối thiểu.

Chính vì vậy, nhiều người quyết định chuyển sang làm:

• Hộ lý chăm sóc bệnh nhân tại bệnh viện.
• Nhà hàng.
• Các công việc dịch vụ khác.

Thu nhập từ nghề hộ lý có thể đạt 120.000 đến 150.000 won mỗi ngày, còn làm nhà hàng có nơi trả trên 3,2 triệu won mỗi tháng, cao hơn đáng kể so với nghề điều dưỡng viên.

Khó xin việc tại các viện dưỡng lão lớn

Một khó khăn khác là nhiều viện dưỡng lão quy mô lớn, có điều kiện làm việc tốt thường ưu tiên tuyển người Hàn Quốc.

Người nước ngoài dù có đầy đủ chứng chỉ vẫn rất khó được nhận.

Trong khi đó, các cơ sở ở vùng nông thôn hoặc thành phố nhỏ lại thiếu nhân lực nhưng ít người muốn đến vì:

• Chi phí thuê nhà.
• Chi phí đi lại.
• Khó thích nghi với môi trường mới.
• Hệ thống giao thông công cộng chưa thuận tiện.

Theo khảo sát về người nhập cư năm 2025, 57,5% người nước ngoài tại Hàn Quốc đang sinh sống ở khu vực thủ đô, riêng nhóm lao động theo visa thăm thân và việc làm có tới 81% tập trung tại khu vực này.

Điều này khiến việc phân bổ nhân lực điều dưỡng đến các địa phương gặp nhiều khó khăn.

Cần cải thiện môi trường làm việc thay vì chỉ tăng số lượng lao động

Các chuyên gia nhận định, để người nước ngoài có thể gắn bó lâu dài với nghề điều dưỡng chăm sóc người cao tuổi, Hàn Quốc cần cải thiện đồng thời nhiều yếu tố như:

• Tăng thu nhập.
• Giảm áp lực công việc.
• Hỗ trợ chỗ ở và chi phí sinh hoạt.
• Bố trí người hướng dẫn trực tiếp tại nơi làm việc.
• Tăng cường đào tạo tiếng Hàn chuyên ngành và kỹ năng xử lý tình huống.

Kinh nghiệm từ Nhật Bản cho thấy, việc có người hướng dẫn trực tiếp giúp điều dưỡng viên nước ngoài thích nghi nhanh hơn với môi trường làm việc, ngôn ngữ chuyên môn và văn hóa chăm sóc người cao tuổi.

Nếu những vấn đề cốt lõi chưa được giải quyết, việc mở rộng tuyển dụng điều dưỡng viên nước ngoài sẽ khó mang lại hiệu quả lâu dài, dù nhu cầu nhân lực trong lĩnh vực chăm sóc người cao tuổi tại Hàn Quốc vẫn đang tiếp tục gia tăng.

hani